१० वर्षाखालील मुलात प्रामुख्याने होणारा रोग आहे. या रोगाविरुध्द प्रतिकार शक्ति नसेल तर हा रोग कोणत्याही वयोगटातल्या व्यक्तीला होऊ शकतो. क्वचित प्रसंगी रोग परत उद्भवू शकतो. रोगप्रसाराचे माध्यम रुग्णाच्या नाक व घशातील स्त्रावाचे तुपार किंवा रुग्णाच्या संसर्गजन्य स्त्रावामुळे दूषित झालेल्या वस्तुंमुळे देखील रोग प्रसार होतो. अधिशयन काळ कमीत-कमी ७ दिवस व जास्तीत जास्त २१ दिवस.

 ताप आणि पुरळ ही या रोगातील प्रमुख लक्षणे आहेत. त्वचेवरील पुरळ स्वच्छ द्रव भरलेल्या बारीक फोडासारखे असतात. पुरळ २४ तासाचे आत येऊन साधारणतः ५ दिवसात पूर्णत्वास जाते. छाती, पाठ व पोटावर पुरळ जास्त असतात तर चेहरा व हातापायावर कमी असतात व काखेमध्ये हमखास येतात. तळव्यावर पुरळ उठत नाही. पुरळ उथळ व त्वचेच्या वरच्या भागावर असतात. पुरळाच्या चार अवस्था दिसून येतात बारीक पुरळ, पुटकुळी, द्रवयुक्त पिटिका व खपली लहान मुलात कांजण्या हा रोग सौम्य असतो मात्र प्रौढामध्ये उग्र स्वरूप धारण करतो. हया रोगात मृत्यूदर १.२ टक्के असतो.

६. पुटकुळयांना जिवाणूसंसर्ग झाल्यास जेन्शन व्हायोलेट लावणे.

कांजण्या रोगाविरुध्द जिवंत पण निष्क्रीय केलेल्या जंतूची लस उपलब्ध आहे. परंतु या लसीचा वापर अद्याप नियमितपणे केला जात नाही.